
ადამიანთა უმეტესობა პენსიაში გასვლისას საჩუქრის სახით ოქროს საათს იღებს, თუმცა ავსტრალიელი ჯეიმს ჰარისონი ამაზე გაცილებით მეტს იმსახურებს.
ჰარისონი, რომელიც ცნობილია, როგორც "მამაკაცი ოქროს მკლავით", 60 წლის განმავლობაში სისხლს ფაქტობრივად ყოველ კვირას აბარებდა. ამ მრავალწლიანი საქველმოქმედო აქტის შემდეგ 81 წლის ავსტრალიელი მამაკაცი ერთგვარ პენსიაზე გავიდა.
ავსტრალიის წითელი ჯვრის სისხლის ბანკის ინფორმაციით, ჰარისონმა სისხლის პერმანენტული გაღებით 2,4 მილიონზე მეტი ავსტრალიელი ბავშვის სიცოცხლე გადაარჩინა.
ჰარისონის სისხლი უნიკალურია, ის დაავადებებთან მებრძოლ ანტისხეულებს შეიცავს, რომელიც Anti-D-ს სახელით ცნობილი ინექციის შემუშავებაში გამოიყენებოდა, რომელიც რეზუს ფაქტორით გამოწვეულ დაავადებებს უპირისპირდება.
ეს დაავადეაბა ქმნის ისეთ პირობას, რომლის დროსაც ორსული ქალის სისხლი იწყებს თავისი ჯერ არ დაბადებული ბავშვის სისხლის უჯრედებზე თავდასხმას. უარეს შემთხვევაში ეს ნაყოფის ტვინის დაზიანებას ან სიკვდილს იწვევს.
მსგავსი მდგომარეობა მაშინ იქმნება, როდესაც ორსული ქალის სისხლი რეზუს უარყოფითია, ნაყოფის სისხლი კი რეზუს დადებითი, რომელიც მემკვიდრეობით მამისგან მიიღო. თუ დედას მომატებული მგრძნობელობა აქვს რეზუს დადებითი სისხლის მიმართ, რეზუს დადებითი სისხლის მქონე ბავშვზე ორსულობისას დედის სხეული გამოიმუშავებს ანტისხეულებს, რომელიც ნაყოფის სისხლის უცხო უჯრედებს ანადგურებს. ეს შესაძლოა სასიკვდილო იყო ნაყოფისთვის.
როგორ შეცვალა ჰარისონმა აღნიშნული მდგომარეობა?
ჰარისონმა სისხლის გაღება მას შემდეგ დაიწყო, რაც თავად გადაიტანა მკერდის არეში მნიშვნელოვანი ოპერაცია 14 წლის ასაკში. მაშინ მისი სიცოცხლე სისხლის დონაციამ გადაარჩინა - განმარტავს ავსტრალიის წითელი ჯვრის სისხლის სამსახური. ამის შემდეგ ჰარისონმა მტკიცედ გადაწყვიტა, რომ თავად გამხდარიყო სისხლის დონორი.
რამდენიმე წლის შემდეგ ექიმებმა აღმოაჩინეს, რომ მისი სისხლი შეიცავადა ანტისხეულებს, რომელიც შეიძლებოდა Anti-D ინექციის შექმნიშვისთვის გამოეყენებინათ. ამის შემდეგ ჰარისონმა სისხლის დონაცია სულ უფრო აქტიურად დაიწყო, რათა იმდენი ადამიანი გადაერჩინა, რამდენიც შესაძლებელი იქნებოდა.
ექიმებმა დანამდვილებით ახლაც არ იციან, რატომ აქვს ჰარისონს სისხლის ეს იშვიათი ტიპი, თუმცა ფიქრობენ, რომ ეს შესაძლოა გადასხმებით იყოს განპირობებული, რომელიც მას 14 წლის ასაკში ქირურგიული ჩარევისას დასჭირდა. წითელი ჯვრის სისხლის სამსახურის ინფორმაციით, ის ერთ-ერთია იმ არაუმეტეს 50 ადამიანისა ავსტრალიაში, რომელსაც სისხლში მსგავსი ტიპის ანტისხეულები აქვს.
"სისხლის ყოველი პაკეტი ძალიან ძვირფასია, თუმცა, ჯეიმსის სისხლი ნამდვილად ექსტრაორდინალური იყო. მისი სისხლი სიცოცხლის შესანარჩუნებელი პრეპარატების შესაქმნელად გამოიყენება. Anti-D-ს ყოველი დოზა, რომელიც ავსტრალიაში ოდესმე შექმნილა, ჯეიმსის სისხლისგან იყო. ავსტრალიაში ქალების 17% ამ დაავადების რისკის ქვეშ არის, ამიტომ ჯეიმსმა უამრავი სიცოცხლის გადარჩენაში მიიღო მონაწილეობა"- განმარტავენ ავსტრალიის წითელ ჯვარში.
ჰარისონის სისხლში არსებული ანტისხეულებისგან დამზადებული Anti-D რეზუს-უარყოფითი სისხლის მქონე დედების შემთხვევაში ორსულობის დროს RhD ანისხეულების გამომუშავებას აფერხებს. Anti-D ვაქცინა თავად ჰარისონის ქალიშვილსაც გაუკეთეს.
"ეს იმით დასრულდა, რომ ჩემი მეორე შვილიშვილი სრულიად ჯანმრთელი დაიბადა", - აღნიშნა ჰარისონმა, -"და ეს თავს კარგად გაგრძნობინებს, რომ შენ გადაარჩინე სიცოცხლე და შენ გადაარჩინე ბევრი სიცოცხლე. ეს შესანიშნავია".
ჰარისონის სისხლში აღმოჩენილმა ანტისხეულებმა ავსტრალიაში რეალობა რადიკალურად შეცვალა.
1967 წლის შემდეგ ყოველწლიურად ათასობით ბავშვი კვდებოდა და არავინ იცოდა, რატომ. ქალებს ორსულობა ნაადრევად უწყდებოდათ, ბავშვები ხშირად იბადებოდნენ ტვინის დაზიანებით. ავსტრალიის წითელი ჯვრის სისხლის სამსახურის განმარტებით, ავსტრალია ერთ-ერთი პირველი იყო, რომელმაც ანისხეულების მქონე სისხლის დონორი აღმოაჩინა, ამიტომ ქვეყნის ოფიციალური პირების განმარტებით, ეს გარვეულწილად რევოლციური მომენტი იყო მაშინ.
ჰარისონს ახლა ავსტრალიაში ეროვნულ გმირად აღიარებენ, რადგან მისი დახმარებით 2 მილიოინზე მეტი ბავშვის გადარჩენა მოხერხდა. თავისი გულუხვობისთვის მან უამრავი ჯილდო დაიმსახურა.
"უხერხულ მდგომარეობაში მაგდებდა, როდესაც მეუბნებოდნენ, რომ გმირი ვიყავი იმის გამო, რასაც ვაკეთებდი. ეს ის არის, რისი გაკეთებაც შემიძლია. ეს ჩემი ნიჭია და სავარაუდოდ, ერთადერთი ნიჭი - ვიყო სისხლის დონორი",- აღიშნა ჰარისონმა.
ჰარისონმა საკუთარი სისხლი უკანასკნელად ჩააბარა. ავსტრალიაში მოქმედი კანონის თანახმად, სისხლის დონაცია 81 წელს გადაცილებულს აღარ შეუძლია. მედიკოსები იმედოვნებენ, რომ სხვა ადამიანები, რომლებსაც სისხლში მსგავსი ანტისხეულები აქვთ, ნაბიჯს გადადგამენ და სისხლს გაიღებენ.
წყარო: CNN